როდესაც ინტერნეტს ვიყენებთ, იშვიათად ვფიქრობთ, რომ ჩვენი მონაცემები შესაძლოა ათასობით კილომეტრს ოკეანის ფსკერზე განთავსებული ოპტიკურ-ბოჭკოვანი კაბელებით გადიოდეს. მიუხედავად თანამგზავრული ინტერნეტის სწრაფი განვითარებისა, მსოფლიოს საერთაშორისო მონაცემთა მიმოცვლის 99%-ზე მეტი სწორედ წყალქვეშა საკაბელო სისტემებით ხორციელდება. ეს ინფრასტრუქტურა თანამედროვე ციფრული სამყაროს ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საფუძველია.

დღეს მსოფლიოში 500-ზე მეტი მოქმედი წყალქვეშა საკომუნიკაციო საკაბელო სისტემა ფუნქციონირებს, რომელთა საერთო სიგრძე 1.7 მილიონ კილომეტრს აღემატება. მათი მეშვეობით ერთმანეთთან არის დაკავშირებული კონტინენტები, მონაცემთა ცენტრები, ფინანსური ბაზრები და მილიარდობით მომხმარებელი. სწორედ ამ კაბელებით გადაიცემა ვიდეოზარები, სტრიმინგი, ღრუბლოვანი სერვისები, საბანკო ოპერაციები და საერთაშორისო სატელეკომუნიკაციო ტრაფიკი.

ბოლო წლებში წყალქვეშა კაბელები მსოფლიო ყურადღების ცენტრში არაერთხელ მოექცა. განსაკუთრებით გახმაურებული იყო ბალტიის ზღვაში მომხდარი რამდენიმე ინციდენტი, როდესაც დაზიანდა საერთაშორისო საკომუნიკაციო კაბელები. ამ შემთხვევებმა კიდევ ერთხელ წარმოაჩინა, რამდენად მნიშვნელოვანია წყალქვეშა ინფრასტრუქტურის უსაფრთხოება და რამდენად დიდ გავლენას შეიძლება ახდენდეს მისი დაზიანება საერთაშორისო კომუნიკაციებზე.

დაზიანების მიზეზი ყოველთვის განზრახ ქმედება არ არის. ყველაზე ხშირად კაბელები ზიანდება გემების ღუზებით, სათევზაო ბადეებით, მიწისძვრებითა და სხვა ბუნებრივი მოვლენებით. თუმცა, ბოლო წლებში გაიზარდა შეშფოთება კრიტიკული ციფრული ინფრასტრუქტურის შესაძლო დივერსიის რისკებთან დაკავშირებით, რის გამოც ამ საკითხს განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობენ როგორც მთავრობები, ისე საერთაშორისო ორგანიზაციები.

მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური პროექტია 2Africa - დაახლოებით 45 000 კილომეტრის სიგრძის წყალქვეშა ოპტიკურ-ბოჭკოვანი კაბელი, რომელიც აფრიკას ევროპასთან, ახლო აღმოსავლეთსა და აზიასთან აკავშირებს. პროექტში მონაწილეობენ ისეთი ტექნოლოგიური და სატელეკომუნიკაციო კომპანიები, როგორებიცაა Meta, Vodafone, Orange და სხვა პარტნიორები.

საინტერესოა ისიც, რომ წყალქვეშა საკაბელო ინფრასტრუქტურაში სულ უფრო მეტ ინვესტიციას სწორედ ტექნოლოგიური გიგანტები ახორციელებენ. თუ ადრე ამ სფეროში წამყვანი როლი ძირითადად სატელეკომუნიკაციო ოპერატორებს ეკავათ, დღეს ახალი თაობის საკაბელო სისტემების განვითარებაში აქტიურად მონაწილეობენ ისეთი კომპანიები, როგორებიცაა Meta, Google, Microsoft და Amazon.

ციფრული ეკონომიკის განვითარების პარალელურად, წყალქვეშა ოპტიკურ-ბოჭკოვანი კაბელები კიდევ უფრო მნიშვნელოვან როლს შეასრულებს. მიუხედავად თანამგზავრული ინტერნეტის განვითარებისა, ექსპერტები თანხმდებიან, რომ უახლოეს მომავალში სწორედ ეს ინფრასტრუქტურა დარჩება მსოფლიოს საერთაშორისო ინტერნეტკავშირის მთავარ საყრდენად და გლობალური ციფრული ეკონომიკის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ელემენტად.

წყარო:

www.itu.int/en

www.2africacable.net

www.reuters.com